સપ્તપદીની પ્રતિજ્ઞા (૨) વિજય શાહ

પ્રકરણ ૨- વરજી એ બધું તો થઈ જશે

saptapadi

“ બા મને પરદેશ જવાની વાતની ધાસ્તિ નથી પણ કશુંક અમંગળ થતી હોવાની લાગણી વારે વારે લાગે છે.”

“ નવું નવું હોય ત્યારે આવું થાય તેમાં કશું અજુગતું નથી”..પરભુ બાપા એમની ગાડી ચલાવતા ચલાવતા બોલ્યા.

“ હા બેટા પપ્પાની વાત સાચી છે.પણ જેમ જેમ દિવસો જતા થશેને તેમ તેમ એ બદલાવનો ડર પરિચિતતામાં બદલાઇ જશે.”ધીરીબા એ ધરપત આપી

એર પોર્ટ ઉપર પહોચ્યા ત્યારે બૉર્ડીંગ શરુ થઈ ગયું હતું. બેગો સીધી હ્યુસ્ટન બુક થવાની હતી..એક નાનકડી બેગમાં જીવકોર બા અને સુશીલાનાં બે દિવસનાં કપડા હતા જે સાથે લઈ લેવાની હતી.પ્લેનમાં બેસતા પહેલા અને ખાસ તો ધીરી બાને આવજો કહેતા સુશીલાની આંખો છલકાતી જોઇને શશી બોલ્યો..”અમેરિકામાં આવા પોચકા મુક્યા કરીશને તો તકલીફ થઈ જશે.”. એક કડક નજર સાથે શશીની સામે જોઇને તેણે આંસુ લુંછી નાખ્યા.. તેની કડક નજરો શ્યામાએ અને જીવકોરબાએ જોઇ. શ્યામાદી’ બોલ્યા “ શશી સંવેદનશીલ હોવું એ સદગુણ છે. અને હજી તે ભારતિય છે તેને અમેરિકન થતા પહેલા ના વખોડ.”

છણકો કરતા શશી બોલ્યો..” મારે એની સાથે રહેવાનું છે જિંદગીભર..સહેજ સુચન આપ્યું ત્યાં તમે તુટી પડ્યા…’

જીવકોરબા એ શ્યામાનો પક્ષ લેતા લેતા એજ કહ્યું કે “સુશીલાને તારો પરિચય અત્યારે ને અત્યારે આપવાની જરૂર નથી એને ખબર છે તારુ અસલી રૂપ..”

“એટલે ?”

“એટલે પહેલે દિવસે જ ઑકીને ઘર બગાડ્યુ..રાત બગાડી.’શ્યામાએ લગભગ ઉધડો જ લીધો.

“દી” સુશીલાની હાજરીમાં તો મને ના ખખડાવો.”

“કેમ પરણ્યો એટલે કંઈ માથે શીંગડા ઉગ્યા?” જીવકોરબા બોલ્યા…

પેલા બે ડાઘીયા કુતરા વચ્ચે નાનક્ડું પપી ગુંગળાય તેમ શશીએ બે પગ વચ્ચે પુંછ દાબી દઈને શાંત્ થઈ ગયો. આવી દશા ઘNI વખત પ્રકાશની બે બેનો કરતી હતી તે યાદ આવ્યુ અને સુશીલા સહેજ મલકી.

“હવે બા તેમને બહું ના ખખડાવો..પછી મારો કંઇ કહેવાનો વારો જ નહી આવે… “

“ એટલે?” પપીએ ડાઘીયો બનવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

“ઍટલે રાત આખી ઉંઘવા નથી દીધી હવે આ કલાક હું તમને ઉંઘવા નથી દેવાની..”  દેવેન અને ષ્યામા બંને ખડ્ખડાટ હસ્યા..શશી કહે “આતો હું ઉલામાંથી ચુલામાં પડ્યો.”

“ તે ભૂલ કરો તો સજા પણ ભોગવવી પડેને?’

“સજા? શેની સજા અને કેવી ભુલ?”

“શેમ્પેન પીવાનાં દિવસે સંતરાનો કન્ટ્રી દારુ ઓછો પીવાય?” દેવેને આંખ મારીને શ્યામા સામે જોતા કહ્યું..

પ્લેન સરદાર વલ્લભભાઇ એરપોર્ટ છોડી ચુક્યું હતું.થોડોક સમય ગયો હશે અને સરસ ગરમ બ્રેક્ફાસ્ટ અને ચા કૉફી અપાવા માંડી હતી  ત્યારે શશીએ પુછ્યુ..” યાર તું તો મારી પાર્ટીમાં છે ને તું મને ક્લીન બૉલ્ડ કેમ થવા દે છે?”

“ કંઇ સોરી કહેવાથી મારી મધુરજનીની ક્ષણ પાછી થોડી આવવાની હતી? અને તે ગંધથી તો બધાનું માથુ ફાટ ફાટ થતુ હતુ.”

પેલું પપી પાછુ બે પગ વચ્ચે પુંછડી દબાવીને હાર માનવા જતુ હતું ત્યારે સુશીલાએ બહુ વહાલથી જેમ પ્રકાશને માથે હાથ ફેરવે તેમ હાથ ફેરવીને યુધ્ધ સમાપ્તિ જાહેર કરી દીધી.જીવકોરબા બાજુમાં જ બેઠા હતા. તેમણે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો અને શશીને કહ્યું..સંભાળજે પરવાળા જેવી સુશીલાને..તેને શીખવાડવાની કોઇ જરૂર જ નથી તું હવે તેને સંભળીશ તો તુ ખુદ સંભાળાઇ જશે.

શશીને સુશીલા દરેક પગલે તેને હંફાવતી હોય અને હરાવતી હોય તેમ લાગ્યું.તેનું મોં પડી ગયુ ત્યારે તે ફરી થી બોલી “ વરજી આપણે સ્પર્ધક નથી. એક મેકનાં પૂરક છીએ..આપણી વચ્ચે હાર અને જીત નથી. આપણે તો એક મેકની એબ ઢાંકવા અને એક્મેકને સુખી કરવા જન્મ્યા છીએ…”પપીનું અહમ થોડીક્ષણ દબાયુ તેથી તેને સહેલાવતા ફરી મીઠા બોલે તે બોલી..આતો ખાલી ખાલી ગમ્મત…વરજી…”

શશીને સારુ તો લાગ્યુ પણ તેને મન પત્ની એટલે ઉતરતી જાત..તેણે તો વરનું કહ્યું માનવાનું..ઉપરી તરીકે સ્વિકારવાનું…અને એણે  કહેલું બધું જ કરવાનું..આમેય ભલે અમેરિકામાં આઠ વર્ષ રહ્યો પ્ણ હજી પુરુષ પ્રધાન સ્વભાવ નહોંતો બદલયો…તેથી મનમાં ચુપ ચુપ કર્યા કરતો હતો.

ગરમાગરમ બ્રેક્ફાસ્ટ પુરો કરીને સહેજ આંખ મળી કે ના મળી ને સાંટાક્રુઝ એરપોર્ટ પર ઉતરાણ ની જાહેરાત થઈ. ઘડીયાળ સાડા છ બતાવતી હતી…

દેવેનનો ભાઈ જીતેન ગાડી લઇને આવ્યો…અંધેરીમાં તેના એપાર્ટ્મેંટમાં હંગામી મુકામ હતો.

બરોબર નવનાં ટકોરે બ્રીજકેંડી હોસ્પીટલની બાજુમાં આવેલી અમેરિકન કોન્સ્યુલેટની ઓફીસમાં પહોંચ્યા જો કે  ખાસી લાઇન હતી.જોકે મેરેજ નોંધવાની બારી ઉપર ભીડ ઓછી હતી પણ નંબરતો બરોબર સાડા અગીયારે આવ્યો. લગ્ન નું સર્ટીફીકેટ, અમેરિકન અને ભારતિય પાસપોર્ટ અને કંકોત્રી આપી.

અંદર કોઇક ગોરી મેડમ હતી તેણે પુછ્યુ “માથે ચાંદલો કેસિંદુર કેમ નથી?”

શશીએ તોછડો જવાબ આપ્યો “ અમેરિકામાં તેની જરૂર નથી તેથી તેને મેં ના કહી હતી”

. તેણે સિંદુરની ડબલી અંદરથી આપતા કહ્યું “ અત્યારે તો તે ભારતમાં છે ને? તેમને ચાંદલો કરવા કહો અને સેંથીમાં સિંદુર ભરવા કહો.”

શશી બબડવા જતો હતો પણ સુશીલાએ તેને ટોક્યો અને કહે “એ અધિકારી છે જેમ કહે છે તેમ કરોને?”

“ પણ આ તો અજબ કહેવાય..”

“ હું મનોવિજ્ઞાન ભણેલી છું મને ખબર છે આ એક ટેસ્ટ છે જો તમે ખચકાઓ તો તેનો અર્થ કંઇક દાળમાં કાળૂ છે અને પછી વધારે પ્રશ્નો પુછશે”

શશી કહે “આ તો મારા અંગત ગમા અને અણગમાનો પ્રશ્ન છે “

“ આ ભારત છે અહીંથી અમેરિકા જવા કેટલાય લોકો લગ્ન નાં ઓઠા હેઠળ ફ્રોડ કરે છે..એમ કરતા સિંદુરની ડબલી માં આંગળી બોળી શશીનાં ભાલે ચાંદ્લો સુશીલાએ કર્યો અને તેમજ શશીને પણ કરવાનું ભાર પૂર્વક સુશીલાએ કહ્યું એટલે કચવાતા મને તેમ કર્યુ. એણે બારીમાંથી કેમેરા ઉપર બંનેનો સાથે ફોટો પાડ્યો.

પેલી લેડી એ ફરી પુછ્યુ “લગ્ન હજી કાલે જ થયા છે?”

“ હા મેમ.”

“સાક્ષીમાં કોણ છે?”

મારી મોટી બેન અને બનેવી..”

“તે લોકોને તેમની ઓળખ સાથે બોલાવો.”

શ્યામા અને દેવેન તેમના પાસપોર્ટ સાથે આવ્યા.

“ તમે શશીનાં શું થાવ?”

“ એ મારો નાનો ભાઇ છે અને આ મારી ભાભી.”

“તમે સીટીઝન છોને?”

“હા અને શશી પણ સીટીઝન છે “

“તમને ખબર છે ને કે અમેરિકામાં કાયદાને બહુ માન છે ..કશું ક ગેરકાયદે પકડાશે તો આ ગુનામાં ભાગીદારી કર્યાની સજા પણ તમને થઈ શકે છે.”

“ શ્યામએ માથુ હલાવ્યુ અને કહ્યુ હું આ બંને જણની ઓળખ પણ આપુછૂ અને બાંહેધરી પણ લઉં છું આ આખી ઘટના ગઈ કાલે બનેલી છે. તેના ફોટા અને કંકોત્રી સાચી છે.

લાંબુ ફોર્મ ભરાવ્યુ અને અરજી ફાઇલ થઈ.

સાડા બાર વાગે નીકળતા હતા ત્યારે તે લેડી એ મોટું લેક્ચર આપ્યુ અને શશીને કહ્યું “તમારા પત્ની ને લીધે આજે અરજી લઉં છુ બાકી તમે તો ફ્રોડ હોવાની પાકી શંકા જન્માવી ચુક્યા હતા”

બહાર નીકળતા શ્યામા કહે “ શું થયુ હતું?”

શશી કહે “કંઈ નહીં”

શ્યામા કહે “ ભાભલડી તું કહે શું બન્યુ હતું?”

“સ્ટાફની છોકરી એ પુછ્યું સિંદુર કેમ નથી? અને તમારા  ભાઇને તે ના ગમયુ.. તેમને લાગ્યું કે તે તેમની અંગત ગમા અણગમાની વાત છે. ભારતમાં કોઇ અપર્ણિત સ્ત્રી કે સેથીમાં સિંદુર ના ભરે તેથી તેમની આ એક કસોટી હતી.. અને તમારા ભાઇ જાણે હું તેમની કોઇ ના હોય તેમ વર્તતા હતા…”

“કેમ અલ્યા શશી કાલની હજી ઉતરી નથી કે શું?” દેવેને પુછ્યું

“ના. ગઈ કાલનો ગુનો એમનો અને રૂઠ્યા છે એ..સમજાતુ નથી.. ખૈર એમણે સિંદુર ના ભર્યુ તો મેં એમેની પાસે ભરાવડાવ્યું…અગ્નીફેરા વખતે જે પ્રતિજ્ઞાઓ કરેલી તે મુજબ મેં એમના પર બળજબરી કરી ને ધાર્યુ કરાવી લીધું “

“સારુ કર્યું” શ્યામા દીએ હકાર ભણ્યો,, જે શશીને ના ગમ્યુ…દીદી તમે પણ એનો જ સાથ આપો છો.સુશીલાને એક બાજુ બીક લાગતી હતી અને બીજી બાજુ શ્યામા દિ’ સાથે છે તેથી થોડીક ટીખળ કરી લેવાની હિંમત વધતી હતી..તેથી બોલી  “વરજી..ભારતમાં તો તમને તકલીફ નહિં પડવા દઉં સમજ્યા?’કહી માથામાં હાથ ફેરવવા ગઇ તો શશી એ તેનો હાથ ઝટકાવી દીધો. અને સહું ખડખડાટ હસી પડ્યા…શશી ધુંધવાઇને બોલ્યો “ હું પંકજ નથી…સમજી?”

અંધેરી પાછા જતા રસ્તામાં સારી ગુજરાતી હોટેલ પૂરોહિતમાં જમવા રોકાયા અને જીવકોર બાને જીતેન નાં વાઇફ આરતી લઈને આવ્યા.જમ્યા અને ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે ત્રણ વાગી ગયા હતા. રાતનૂ ફ્લાઇટ સહારા એરર્પોર્ટ્થી અગીયાર વાગે હતું તેથી થોડોક આરામ કરવાનો સ્મય હતો.

પિયામિલન ની ફરી એક તક મળશે તેમ માની ને હરખાતી હરખાતી સુશીલા રૂમમાં ગઈ..થોડી ફ્રેશ થવા બાથરૂમમાં ગઇ.તેને શશીનાં વર્તનથી દુઃખ થતું હતું..સાવરમાં થોડુંક રડી લીધું પછી તેને શશીનાં કહેલા શબ્દો યાદ આવ્યા

“ જો બીજી એક વાત..હું હથોડા છાપ માણસ અને તું અંગ્રેજી અને સાય્કોલોજી જેવા વિષય સાથે ગ્રેજ્યુએટ થવાની તેથી કહી દઉં ધારણા ન ધારીશ…મનમાં જે હોય તે સ્પષ્ટ કહેજે..તારા મનમાં શું ચાલતું હોય તેની મને તું નહીં કહે અને મને સમજણ પડી જશે તેવું ધારી ના લઇશ.” આ શબ્દોએ તેના ઘાયલ અપેક્ષાગ્રસ્ત મનને શાંતિ આપી.

.દસેક મીનીટમાં તૈયાર થઇને બહાર આવી ત્યારે હળવા અત્તરથી મહેંકતી હતી. માથે મોટો ચાંદલો અને સેંથીમાં સિંદુર સરખી રીતે ભરેલું હતું અને આછા લીલા રંગનો રેશમી ગાઉન પહેરેલો હતો સ્નાન ને લીધે થોડીક હળવાશ આવી હતી

શશી જેવો બેડ રૂમમાં આવ્યો તેવોજ ઉંઘી ગયો હતો…

તેને ઉંઘતો જોઇને તેના મોં માંથી સોલ્જર શબ્દ નીકળી ગયો..હા એ ખરેખર હથોડા છાપ જ છે તેને ક્ષ્સ્ણ ભર તો થયું કે નીચે જઈને શ્યામા દિ’ને વાત કરું પછી થયું કે આખી જિંદગી પડી છે આ અનાડી સૈયાંને ખિલાડી બનાવવામાં..તેણે બારણું બંધ કર્યુ અને ધીમે ધીમે તેના પગ દબાવવાઅ શરુ કર્યા.મોંમાં મીટ હતી.શશીની ઉંઘ ઘેરી થતી જતી હતી અને તેથી તેનું  મ્ન ગાતું હતું “ બેદર્દી બાલમા તુજે મેરા મન યાદ કરતા હૈ”

પંદરેક મીનીટ પછી કોઇ પણ પ્રયતન કર્યા વિના તે પણ સુઈ ગઈ. જ્યારે તે જાગી ત્યારે શશી બાથરૂમમાં નહાતો હતો સાડા છ થયા હતા અને સાત વાગે નીકળવાની વાત હતી તેથી તેણે ગાઉન બદલી નાખ્યો.સાડી પહેરીને સજ્જ થતો હતો ત્યારે શશી બહાર નીકળ્યો.ત્યારે બેડ ઉપર તેના કપડા, હાથરુમાલ કાંસ્કો અને પલંગ નીચે જુતા અને મોજા તૈયાર હતા.

“ જો સુશીલા આ બધું મને તું હાથમાં આપે તે ગમતું નથી હુંતો મારી રીતે જીવવા ટેવાયેલો છું.”

“ ભલે વરજી પણ તે ગઇ કાલની વાત હતી..આજથી હવે પત્નીજી સાથે હોય ત્યારે આ બધા લાડકોડ થી ટેવાવું પડશે. ચા નાસ્તો હાથમાં મળશે  ગરમ ગરમ જમણ હશે અને રાતનાં શૈયા સંગિનિ પણ હુંફાળી મળશે સમજ્યાં?

એ સહેજ હસ્યો..સુશીલાની સ્ટાઇલ ફની હતી તેથી.. તે બોલ્યો આ “વરજી” અને “પત્નીજી” ને તિલાંજલી આપીને “હબી” અને “સ્વીટી”ને આપણી વાતોમાં લાવીયે?”

“ભલે જેવો હુકમ! સ્વીટી..સુશીલાએ ચાળો કર્યો

“.તું મારી સ્વીટી અને હું તારો હબી.”

સહેજ હાથે ચૂટલી ખણી સુશીલા એ પાકું કર્યુ એ સ્વપ્ન તો નથી જોતીને?”

શ્યામાદિ’નું હાસ્ય પાછલથી સંભળાયું

“તો દિ’ આ તમારી શીખ હતી?” સરસ નામકરણ કર્યું.

“જો ભાઇ જેમ તારો પંકજ તેમ મારો શશી..હેતું તો એક જ છે ને..મેળ મેળાપ વધેને..?”

“ જો ભાઇ તમને માંડ માંડ તક મળીને મારો બુધ્ધુ રામ ભાઇ ઘસ ઘસાટ ઉંઘી ગયો પણ હવે ચોક્કસ તું અમેરિકા આવીશ ત્યાં સુધીમાં તે પ્રેઝંટેબલ થઇ જશે.

“દિ’ માનવામાં નથી આવતું કે અમેરિકા જેવી ખુલ્લી સોસાયટીમાં રહેલ યુવાન ને આ બધી સમજણ ના હોય.”

શશી બંનેની વાતો સાંભળતો હતો…તે હળવેથી બોલ્યો “ મને સંવેદન શીલ પત્ની સાથે વાતો કરતા જરા પણ ફાવતુ નથી.વળી વાતે વાતે સપ્તપદીની શરતો તો બીલકુલ જ સમજાતા નથી. એક સીધા સાદામાણસ સાથે સીધી સાદી વાતો ના કરાય..વૉટ ઇસ ધીસ વરજી અને પત્ની જી?”.

શ્યામા અને સુશીલા પેટ ભરીને હસ્યા…

સુશીલાને બદલે શ્યામાએ એના માથા ઉપર હાથ ફેરવ્યો ત્યારે શશી ખુબ જ ગુસ્સે થયો….

દિ’ મારી મજાક ના ઉડાવો મને સમજાવો કે હું કેવી રીતે આ પત્ની બલા નામે સુશીલાથી મેળ કરું?”

“પહેલા દારુંનાં નશામાં સોરી કહેલું તે સોરી બે વાર કહે.”

“બે વાર? કેમ દિ”?

“ જો સમજ! લગ્ન પછી બે વખત તને આ બધી વાતો અને સમજાવટ કરવાની તક મળી પણ તે બંને વખત ગુમાવી. તેમાં સુશીલાને તેં દુભાવી.”

“બે વખત?”

હા..જ્યારે મધુ રજની હતી ત્યારે દારુ પીને ધુત્ત થયો અને આજે ફરીથી બપોરે એકાંત મળ્યુ ત્યારે ગઈ કાલની બાકી ઉંઘ પુરી કરવામાં તું ચુક્યો.

“પણ દિ’ મેં તેને આગળ પણ કહ્યું છે કે મનમાં ને મનમાં નહીં રાખવાનું આજે તે મને ઉઠાડી શકતી હતીને?” .

“રાજા ભૈયા.. બે વખત “સોરી” કહી દે ને એટલે વાત પતે…”

“દિ” આ એવા ગુનાની મને સજા મળે છે જે અજાણતા થયો છે.”

“ માની લેને ભૈયા રાજા ગુનો તો થયો છે ને?”

સુશીલા હવે વચ્ચે પડીને બોલી” દિ’ મારે એવી કંઇ માફી નથી જોઇતી અને એમણે તો પહેલેથી જ કહ્યું છે ને. જે જોઇતું હોય તે બોલવું.. સમજી જશે એમ નહીં ધારવું”

“ ભાભલડી..એવી સમજણ શું કામની જ્યાં સગુ દુભાય અને જમણ પણ જાય?”

“હા. તે વાત તો સાચી છે પણ આવા રુઠવાને મનાવવાનાં પ્રસંગો તો આખી જિંદગી આવવાના છે.”

“ હા. તે તો આવશેજ.. પણ મને જે ખાટલે ખોટ દેખાય છે તેી છે કે તે પતિ છે તારા કરતા એનું મહત્વ વધારે છે..તે પુરુષ ઇગો ભારત્માં શું અમેરિકામાં પણ ભુલ ભરેલો છે.બંને એક મેકનાં પૂરક છે કોઇ ઉંચું નથી કોઇ નીચું નથી…તેને ટપારવા જ હું આજે તેની પાસે સોરી બોલાવડાવું છું…સમજ્યા મારા નવા વરઘોડીયા?”.

નીચેથી જીવકોરબાએ બધાને નીચા આવવા બુમ પાડી.

આરતીએ બધાને દહીં ખવડાવ્યુ..ભગવાન નાં મંદિરમાં દીવો કર્યો અને જીવકોરબાને અમેરિકા જતા બધા પગે લાગ્યા.સુશીલા બધાને પગે લાગી ત્યારે શ્યામા કહે “ ભાભલડી જેવા વીઝા મળે ને તરત જ આવી જજે..હવે મારા ભાઇને જાતે ખાવાનું બનાવીને ખાવાનું દુઃખ જતું જ રહેવું જોઇએ..સેંડવીચો ખાઇને ક્યાં સુધી દહાડા કાઢશે?

જીતેને બધાને હેપી બૉન વૉયેજ કહ્યા અને કાર એરપોર્ટ જવા રવાન થઈ.

બૉર્ડીંગ શરુ થઇ ચુક્યુ હતું. અને જીવકોર બા અને સુશીલાની આંખો ભરાતી જતી હતી.

શશીને આમેય પોચકા મુકતી સુશીલા જચતી નહોંતી તેથી તે બોલ્યો “ પત્નીજી રડતા રડતા નહી હસતા હસ્તા વિદાય આપો..સમજ્યા સ્વીટીજી!”

સુશીલા સહેજ મલકી..આજુબાજુ જોયુંતો જીવકોરબા એમનથી થોડા આઘા હતા તેથી હિંમત કરીને થોડુંક શશીને વળગી લીધું..અને કાનમાં ગણ ગણી  “ હબીજી આઇ લવ યુ” શશી પણ બોલ્યો “લવ્યુ ટૂ સ્વીટીજી!”

પ્લેનમાં બેસવા જતા શશીને જોઇ શકાય ત્યાં સુધી જોવાનો પ્રયત્ન કર્યા બાદ..જીવકોરબા અને સુશીલા દેવેન સાથે ઘરે પાછા આવ્યા ત્યારે રાતનાં ૮ વાગ્યા હતા. ભોજન નાં ટેબલ ઉપર ઉદાસ સુશીલાને જોઇને આરતી ભાભી બોલ્યા..” ભભી હવે તો વીઝા આવે ત્યાં સુધીની ઉદાસી છે પછી તો હ્યુસ્ટન ખાતે સઈંયાજી સાથે જિંદગી મઝેથી જીવાવાની છે.” કોણ જાણે કેમ સુશીલાની આંખોમાં આંસુ ઝળુંબી ગયા ત્યારે જીવકોરબા બોલ્યા “આ ગાળો જ એવો છે ને કે એકલું ગમે નહી  શ્યામાની હાલત પણ આવી જ હતી. એક તો નવો દેશ..નવો નવો સજન સાથે નોં સહવાસ અને શની રવી સિવાય કોઇ મળે નહીં…ખૈર એ બધી પરિસ્થિત નવી નવી હોય ત્યાં સુધીનો અજંપો હોય.. સૌ સારા વાન થૈ જશે…”

બીજે દિવસે સવારે સાત વાગ્યે તો અમદાવાદમાં હતા. પરભુકાકા અને ધીરી બા લેવા આવ્યા હતા અને સાથે ગરમા ગરમ ઢોકળા અને લીલી ચટણી પણ લાવ્યા હતા.ધીરી બા બોલ્યા “ આ નાસ્તાને ન્યાય આપો અને ઘરે જવાને બદલે અમારી સાથે રહેવા આવો.

“ના. ના. હમણા તો સુશીલાને લઈને આપણે ઘરે જ જઈએ તેના પગફેરાની વિધિ હજી બાકી છે  તેથી છોકરાને મોકલજો અને તમે બધા પણ સાથે આવજો..અને છોકરાઓ પહોંચી ગયાનાં સમાચાર આવે પછી સુશીલાને લઈ જજો.”

“હા ભાઇ હા અમે તો છોકરી વળાવી દીધી એટલે એ હવે તમારે ત્યાં શોભે-“ પરભુ બાપા બોલ્યા

ગાડી મુગુટ સોસાયટી પહોંચી. વેવાણ અને દીકરી સાથે ઘરમાં આવીને ઝટ્પટ ચા મુકી અને ગરમા ગરમ ઢોકળા અને લીલી લસણ ની ચટણી સાથે સૌ ખાવા બેઠા….

દસ સાડા દસે રસોઇઆ મહારાજ આવી ગયા તેમને જીવકોર બા એ કહ્યું “આજે સુશીલાનો પગ ફેરો છે એટલે તેમનું ઘર આખુ જમશે..લાપશીનાં આંધણ મુકજો વંશ આગળ વધારનારી વધુને આજે ઘરમાં વહાલે વધાવવાની છે.”

“ બા અમારી સુશીલા નસીબની બળીયણ છે કે જેથી શશીને તમે ગમાડી.”

“ હા ભાઇ સરતા સંસારે સરતા રહેવું હોય તો ખો આપ્યા કરવાનો..જેમ જેમ સમય આવતો જાય તેમ તેમ ખો અપાતી જાય તો ગામતરે હળવા થઈને જવાય. અને અરે ધીરીબેન હું તમારી બા ક્યાંથી થઈ આપણે તો વેવાણો એટલે બેન નો સબંધ સારો.”

ભલે જીવકોર બેન કહીશ પણ અમારી સુશીલા બા કહે એટલે મને પણ માનાર્થે બોલાવવું ગમે અને આમેય તમે તો મારાથી સાત વર્ષે મોટા..અને જમાઇની મા એટલે માન તો હોય જને?”

ત્યાં ફોન ની ઘંટડી વાગી ફોન લંડનથી હતો શ્યામાની નણંદનો..તે લોકો હ્યુસ્ટનની ફ્લાઇટમાં બેસી ગયા છે મઝામાં છે

ધીરી બા ને હાશ થઇ અડધે પહોંચી ગયા. મોડી રાત્રે હ્યુસ્ટન સુખરૂપ પહોંચી ગયાના સમાચાર પાણ આવી ગયા..બધાને શાંતિ થઇ. ૯૯.૯૯ ટકા કશું થતું નથી પણ નવા સંબંધોમાં આ ચોક્ક્સાઇ ગમે છે.

“લવ યુ સ્વીટી જી” તેનાં કાનમાં પડઘાતું રહ્યું…

૧૫ દિવસમાં વિઝા… કૉલ આવી ગયા અને ૨૦મે દિવસે ઉડવાની ટીકીટ પણ આવી ગઈ!

સાસરીમાંથી પિયર બહું અવાતું નહોંતું સાસુમા ખુબ જ ભાવથી અને ચાવથી સુશિલાને માણતા હતા..અને ધીરી બા પરભુ બાપા અલપ ઝલપ ખબર લઈ જતા હતા.

વંદના અને ઉર્મિ પણ મુગુટ સોસાયટી આવતા અને જીવકોરબાને ખાલી ખાલી ઘર ભરેલું લાગતુ…

અને એ દિવસ આવી ગયો જ્યારે સાસરેથી પિયુદ્વાર જવા થનગનતા હૈયાની ધડકનો ને  કરાર મળવાનો હતો.લગ્ન નાં ફોટાનું આલ્બમ આવી ગયુ હતુ બેગો ભરાઇ ચુકી હતી અને પ્લેનમાં અમદાવાદ અને ત્યાંથી હ્યુસ્ટન ની ફ્લાઇટ હતી.જીવકોર બા ધીરી બા અને પરભુ બાપા મુકવા જવાનાં હતા.

રાત્રે પ્લેન ઉડવાના સમયે ધીરીબા એકલાજ આર્દ્ર હતા.તેમને લાગતુ હતુ કે થૉડીક ઉતાવળ થઈ ગઈ છે. .

પ્લેન તેના સમયે સુશીલાને લઈને રવાના થયું આવજો જજો કરતા તેને આશા હતી કે શશી સાથે વાત થશે.. પણ તે અપેક્ષા ના ફળી..શ્યામા બેન એર પોર્ટ આવવાના હતા.. એક અજબ ઉલઝન તેના મનને કોરવા લાગી હતી..શું શશીને હું ગમતી નહીં હોઉં..પણ “પત્નીજી રડતા રડતા નહી હસતા હસ્તા વિદાય આપો..સમજ્યા સ્વીટીજી!” શબ્દો તેનાં હૈયાને સાંત્વના આપતા હતા… અને ક્યાં તે કુરુપ છે કે પતિ ને ના ગમે?

પ્લેનમાં તે આમ તો એકલી હતી..પણ પેસેન્જરોથી ભરપૂર બંને વખતે તેની બાજુમાં તેનાં જેવુંજ કોઇ ભટકાતું હતુ..જે પહેલી વખત પરદેશ જતું હોય…અને વિરહ જીરવાતો ના હોય.. તેમને જોઇ જોઇ તે થોડીક હિંમત મેળવી લેતી હતી.

તેનું મ્ન કહેતું હતું કે શશી તો સોલ્જર છે બહું અપેક્ષા ના બાંધ..વાંઢાનું ઘર કેવું હોય?ધીરી બા કહેતા હતા કે પતિને ખુબ વહાલ સમજ અને ધીરજથી વાળવાનું.પહેલા ફરજ બજાવવાની પછી હક્ક મળશે તેવી આશા પણ નહીં રાખવાની સમજી? એના ચહેરા સમક્ષ શશીનાં બે ચહેરા ઉપસ્યા.. એક હસતો અને બીજો તેને અમેરિકન ખખડાવતો ચહેરો…તે ધ્રુજી તો ગઈ પણ પાછું પેલું સ્વીટીજીનું વહાલ્ભરેલું વાક્ય સંભાળાયુ અને બાજુનાં બેન સહેજ ગણ ગણ્યાં

धीरे धीरे मचल ए दिल कोइ आता है

युं मचल्मचलके ना शरमा कोइ आता है

સુશીલા તે બેન સામે જોઇને મલકી અને કહ્યું બહુત અચ્છા ગાના હૈ..

સહેજ મલકી ને તે બેને કહ્યું “હાં મેરા ફેવરાઈટ હૈ”

૧૪ કલાક્ની સફર અને ૮ કલાક એર્પોર્ટ ઉપર લાઇનમાં ઉભા રહેવામાં થયા ત્યારે ઇંટર્નેશન્લેર પોર્ટ જ્યોર્જ બુશ એર્પોર્ટમાં ઉતરાણ થયું

બે કલાક્ની લાઇનો અને ચેકીંગ પતાવીને બહાર નીકળી ત્યારે શ્યામા બેન એકલા નહોંતા.”.હબીજી” મલકતા હતા… લાલચટ્ટક ગુલાબનો બુકે અને ચોકલેટ નું પેકેટ લઈને “વેલકમ સ્વીટીજી” બોલ્યા..

સહેજ શરમમાં સુશીલા ઉભી ત્યાં તો હબીજી એને બાંહોમાં ભરી લીધી..અને કહે આપણ ને તો મેરિકન અને બીન્દાસ્ત સ્ટાઇલ ગમે છે..

સુશીલા કહે “ પણા હબીજી ..શ્યામા દિ’ છેને?”

“બોલ દિ”ને પુછીને ફરી થી તને ભેટું?”

ત્યાં શ્યામાદિ’ કહે હવે જરા આઘો ખસ મારી ભાભલડીને હગ કરવાદે…”

વહાલથી આવકારતા શ્યામાએ પુછ્યુ “કેવું ભભલડી પ્રવાસ કેવો ગયો?”

“કેવો હોય દિ’ ઝુરી ઝુરીને જતો?”

“હવે તે દિવસો પુરા થયા..”

બેગો ગોઠવાઈ અને નીસાન અલ્ટીમામાં ગોઠવાયા. ગાડી શ્યામાદિ’ ચલાવતી હતી અને પ્રેમી પંખીડા પાછળ કસીને ભેગા થયા….

“ બે દિવસ નહાઇ નથીકે શું? જરા ફ્રેશ થઈને આવવું હતુંને?”

સુશીલાને પહેલો ઝાટકો લાગ્યો..શરીરથી ભલે તેઓ નજીક હતા પણ એક ટકોરે તેને ગાઉ દુર છેટા કરી નાખ્યા.

“ઘરે જઇને એ કામ પહેલા કરવાનું છે.”

શશી બોલ્યો “ આપને અહિંની બધી એટીકેટ શીખવી પડશે તેમાંની પહેલી જરુરિયાત શરીરમાંથી ઓડર તો ના આવવી જોઇએ…

સુશીલાએ તે વાતને ઉડાડવા કહ્યું “વરજી એ બધું તો થઈ જશે. હમણાં તો મને આ ચોકલેટ અને ગુલાબને માણવા દો..

Posted in સપ્તપદી ની પ્રતિજ્ઞાઓ | Leave a comment

વેરવિખેર-સરયૂ પરીખ

નાનું કુટુંબ વિખરાય એનું ભાવનિવેદન.

વેગે વિખરાતી નાની શી દુનિયા;
પાંખો ફૂટી ને ઊડતાં પતંગિયા!

ગૂંથેલા માળાના કુંજન ને ગુંજન,
ઓસરતા ભીને અવસાદે.
ખુલ્લા ખાલીપાનાં ખોખાંને આજ
સૌ ધીરે ધીરે કરતાં નોખાં.

એક એક ડગલાંએ અંતરપટ ખેંચ્યાં
ને કેટલાં દૂર જઈ પંહોચ્યાં!
ઓળંગી અવધી તણાયે પ્રવાહમાં,
પાંદડીઓ વિભિન્ન વહેણમાં.

સંધ્યાના ઓળાઓ પોકારે વાળવાં
પણ, મારગ ભાસે છે મૃગજળ સમા.
ઘંટા સમાઈ ગયા સૂના સન્નાટામાં
વિહ્વળ રે વ્હાલપ લિસોટા.

સરયૂ પરીખ

www.saryu.wordpress.com saryuparikh@yahoo.com

સાવ નાની ઘટના પણ જ્યાંઘટે છે તે માનાં હૈયે કેટલો બધો વલ વલાટ?

બહૂ ઉંચા ભાવ દ્વારા સુંદર અભિવ્યક્તિ!

Posted in કાવ્ય, કાવ્ય રસાસ્વાદ, સરયૂ પરીખ, સરયૂબેન પરીખ | Leave a comment

સપ્તપદીની પ્રતિજ્ઞાઓ

saptapadi

પ્રકરણ ૧ પાયાનો પથ્થર

અમદાવાદનાં બે ઘરમાં આજે હલચલ હતી..પહેલું ઘર… એટલે પરભુબાપા અને ધીરી બાનું ઘર જીવરાજ પાર્ક ૪૫૨ નંબર.મુખ્ય રોડ ઉપરનું ઘર. જેમાં પરભુબાપા સોસાયટી સેક્રેટરી અને આખી સોસાયટી જાણે કે ધીરી બાનો સ્વભાવ માયાળુ એટલે પરભુ બાપાની કોહાડા જબાન સચવાઈ જાય..ધીરીબા જેવા મીઠા બોલ વદતી ઉજળી સુશીલા મોટી અને પરભુબાપા જેવી કછારી જબાન વાળી વંદના બીજા નંબરે..સુશીલા કોલેજનાં છેલ્લા વર્ષમાં અને વંદના બીજા વર્ષમાં. પ્રકાશ બારમામાં અને ઉર્મિ દસમામાં સુશીલા સિવાય ત્રણે ત્રણ ઘઉંવર્ણા પર મોર્છા બધાની ધીરી બા જેવી.. જાણે એક તાકાનાં ચાર કટ પીસના હોય!. પરભુ બાપા વિમા કંપની માં કામ કરે અને ખબર આખા ગામની રાખે.

બીજુ ઘર વકીલ નગીનભાઇનું  અને જીવકોરબેનનું.. શિવરંજની ચારરસ્તા પાસે આવેલી મુગુટ સોસાયટીનું ૧૧૧ નંબરનું.. નગીનભાઇ ને બે સંતાન શશી અને શ્યામા બંને અમેરિકામાં.શ્યામાએ ભાઇ શશીને તેમના સ્ટોરમાં હેલ્પ માટે તેડાવ્યો અને ધીમે ધીમે શ્યામાની રાહબરી હેઠળ બે સ્ટોર નો માલિક બન્યો.  બંને ઘર આમ તો છ ગામનાં પટેલોનું…ને તેથી સામાન્ય સંપર્ક સુત્ર રહેતા ધીરીબાનાં પિતરાઇ ચંપક ભાઇ.

ચંપક ભાઇ સમાચાર લાવ્યા કે નગીનભાઇ નાં નિધન પછી તેમનો યુ એસ એ સ્થિત સીટીઝન છોકરો શશી પરણવા અમદાવાદ આવવાનો છે. અને પરભુ બાપાની છઠ્ઠી સેન્સ ખુલી ગઈ. જો શશી નું સુશીલા સાથે લગ્ન ગોઠવાય તો અમેરિકા જવા માટે પાછળનાં સંતાનો નો રસ્તો ખુલી જાય.

આજે શશી પરભુ બાપાને ત્યાં સુશીલાને જોવા આવવાનો હતો.

ચંપકભાઇ આ વાત જ્યારે લાવ્યા ત્યારે ધીરીબાને તો માનવામાં આવતું નહતું કે સુશીલાનું ભાગ્ય આટલું ખુલી જઇ શકે ..ચંપકભાઇ કહેતા હતા નગીનભાઇએ વકીલાત દરમ્યાન પૈસા સારા બનાવેલા શ્યામાનાં લગ્ન હ્યુસ્ટન થયા પછી તેમને પહેલો હાર્ટએટેક આવ્યો ત્યાર પછી પ્રેક્ટીસ લગભગ બંધ જ કરી દીધી અને શશીનાં અમેરિકા ગયા પછી ડોલર નાં રૂપિયા આવતા ગયા..અને ઘર ચાલતું રહેતું..શ્યામા અને શશી તો બંને ને બોલાવતો પણ હજી તારા બાપાને સારુ થાય પછી આવશુંનું વાયદા પ્રકરણ ચાલતું..અને એક દિવસ નગીનભાઇ બીજા ભારે હ્રદય રોગનાં હુમલામાં બચી ના શક્યા.ત્યારે શશી અને શ્યામા અઠવાડીયા માટે આવ્યા અને બા ને બહુ સમજાવ્યા પણ વાયદા પ્રકરણ ચાલુ હતું હવે નવો વાયદો હતો શશી તારા લગ્ન પછી  વહુનાં હાથનો રોટલો ખાવા આવીશ.

શશી નગીનદાસભાઇ જેવોજ ઘાટે અને રંગે ઉજળો..એટલે એને કોઇ ના કહે તેવું બનવાની શક્યતા નહોંતી હા એ જેને હા કહેશે તેનું ભાગ્ય જરુર બની જશે તેવું ચંપકભાઇ જરૂર થી માનતા તેથી ધીરી બેન અને સુશીલાને લઇને પરભુબાપા શશી આવતા પહેલા જીવકોર બાને મળી આવ્યા હતા.. કહોને કે સુશીલાને બતાવી આવ્યા હતા…અને કહી પણ આવ્યા હતા કે જે માંગશો તે દહેજ પણ આપીશું…છોડી છેલ્લ વરસમાં છે એટલે ભણી રહેને પરણાવવાની બાબતે વિલંબ એમને ગમતો નહીં.

બરોબર સાડા આઠનાં ટકોરે પરભુબાપાનાં ઘરે સુશીલાને જોવા શશી અને જીવકોર બા પહોંચ્યા.

“ આવો આવો” કહીને ધીરી બાએ માન અને આદર સાથે ઘરમાં બેસાડ્યા.

અમેરિકન કથ્થાઇ પેંટ અને ગોલ્ડન યેલો કલરની જર્સીમાં શશી આવ્યો હતો. આમ સાવ સામાન્ય દેખાતા શર્ટની પાછળ ફોરેન રીટર્નનું લેબલ આગવી આભા પુરતું હતું. સુશીલાએ ફોટો જોયો હતો પણ રુબરુમાં શશીને જોયો ત્યારે તેના મનનો રાજકુમાર સહેજ વામણો લાગ્યો…અંદરથી ધડક ધડક થતા હૈયે તેને ટકોરી..- લગ્ન એ આખી જિંદગીનો કરાર છે પહેલી નજરે ગમવું એ નસીબની વાત છે.અને તું ક્યાં કોઇ સ્વર્ગની અપ્સરા છે ?

ધીરીબા મહેમાનગતિમાં વ્યસ્ત હતા તે સમયે ચંપક્ભાઇએ અને પરભુ ભાઇએ સુશીલા અંગ્રેજી સાથે કોલેજનાં છેલ્લા વર્ષમાં છે..સીવણ ગુંથણ અને પાક કળામાં નિષ્ણાંત છે જેવી અનેક બાબતો થી મા દીકરાને વાકેફ કર્યા.. અને નસ્તો લઇને વંદના આવી ચા લઇને સુશીલા આવી.

જીવકોર બા કહે “શશી! સુશીલા વંદના પ્રકાશ અને ઉર્મિ ચારેય ધીરીબાની બીબાઢાળ પ્રતિકૃતિ છે. મને સુશીલા તારા માટે યોગ્ય લાગી છે.”

શશી જોઇ શકતો હતો કે સુશીલા નિઃશંક શ્રેષ્ઠ છે. જીવકોરબાનું મંતવ્ય સાચુ છે તેણે સુશીલા સામે જોયું તો તે ચા હાથમાં આપી જવા જતી હતી ત્યારે જીવકોર બાએ કહ્યું બેસ બેટા..ચા નાસ્તો પતે પછી તમે થોડીક એક બીજાની જાણકારી તમારી રીતે લો અને પછી જણાવો.કે તમારી પસંદ શું છે?

સુશીલા ધીરીબાની બાજુમાં જઇને બેઠી.

વંદના ગરમ ગરમ ઉપમા પીરસી રહી હતી ત્યારે શશી એ જોયું તો ફક્ત રંગનો ફર્ક ન હોત તો ઓળખવી ભારે પડી જાય તેવું ગજબનું સામ્ય બંને બેનો માં હતું. ઉપમામાં કાજુ અને ડ્રાયફ્રુટ હતું તેની તેને નવાઇ લાગી.ખાસ તો તુટીફ્રુટી અને ચેરી ઉપમાને ઉપમા બનેલી રહેવા દેતી નહોંતી.પણ મીઠું વ્યંજન જરુર બનાવી દેતું હતું.

ચા નાસ્તો પુરા થયા અને ધીરીબાએ કહ્યું સુશીલા ઉપરનાં રૂમ માં તમે જાવ અને કંઇક વાત ચીત્ત કરવી હોય તો કરો અને વંદના ઝડપભેર ઉપર જતી રહી રુમ સરખો કરવા તેની પાછળ સુશીલા ઉભી થઇ અને જીવકોરબાની આંખોએ આદેશ આપ્યો ત્યારે શશી ઉપર જવા ઉભો થયો.

ઉપરનાં રુમ માં બે ખુરશી આમને સામને મુકી હતી. શશીનાં આવ્યા પછી વંદના નીચે જતી રહી.

બેચેની અનુભવતી સુશીલાને સંકોચાતી જોઇ વાતાવરણ હળવું કરવા શશી બોલ્યો “ તમારે મારા વિશે કશુંક જાણવુ હોય તો તમે પુછો. મને તો ચંપક મામાએ જાણવા જેવું બધું જ જણાવી દીધું છે..”

સુશીલા સહેજ હળવાશ અનુભવતા બોલી..

“તમારું ભણતર કેટલું?”

મેં અહીં એલ ડી એન્જીનીયરિંગમાં બી ઈ કર્યુ છે.પણ અમેરિકાને તેનો ખપ નહોંતો એટલે શ્યામાદી’નો સ્ટોર ચલાવતા શિખ્યો અને આજે બે કન્વીનીયંટ સ્ટોર છે મારા. એન્જીનીયર કરતા વધુ ડોલર રળુ છું.” એના અવાજ્માં સ્વમાન નો રણકો હતો કે ગુમાન નો તે સુશીલા નક્કી ન કરી શકી.

“અમેરિકા આવીને સ્ટોરમાં મારી સાથે દિવસનાં ૧૮ કલાક કામ કરવાની તૈયારી છે ને?”

સુશીલા ચમકી અને વિચારમાં પડી..શશી તો જાણે મારી હા હોય તેમજ વાત કરે છે…તેણે ધીમે રહીને કહ્યું “અમને અમારા માવતરે એવું શીખવાડ્યુ છે કે સાસરીમાં  જેવુ વાસણ તેવો ઘાટ થઈ જવાનું એટલે જેવી જરુરિયાત તેવું વર્તન અમને બચપણથી આવડે છે.”

“ વાહ!” તે બોલી ઉઠ્યો. થોડોક સમય વિચારીને તે બોલ્યો

“જીવકોરબા ની હા છે એટલે મારી પણ હા જ છે.અને હું એટલું સમજું છુ..સારો જીવન સાથી શોધવાને બદલે સારો જીવન સાથી બનવું મને ગમે છે.હા.એક વાત કહી દઉં મને બીન જરુરી સલાહ સુચન કોઇ આપ્યા કરે તે ગમતું નથી. અને હા મેં મારો અભિપ્રાય તો આપ્યો પણ તું શું કહે છે તે તો કહે.”

સુશીલાને આ તુંકારો ગમ્યો. તે કહે “ મા બાપે તો અન્ય પરિબળો જોઇ યોગ્ય મુરતિયો બતાવ્યો હોય ત્યાં વિચારવાનું હોય જ નહીં ને?”

“એટલે તારી પણ હા છે ને?”

“ હા અને તેથી તો અત્યારનો તુંકારો ગમ્યો.”

“ જો બીજી એક વાત..હું હથોડા છાપ માણસ અને તું અંગ્રેજી અને સાય્કોલોજી જેવા વિષય સાથે ગ્રેજ્યુએટ થવાની તેથી કહી દઉં ધારણા ન ધારીશ…મનમાં જે હોય તે સ્પષ્ટ કહેજે..તારા મનમાં શું ચાલતું હોય તેની મને તું નહીં કહે તો મને સમજણ પડી જશે તેવું ધારી ના લઇશ.”

સુશીલા મીઠુ હસી.

વંદના તે વખતે રૂમમાં આવતી હતી. તે શશીની નજરોથી સમજી ગઈ કે વાત હકારે  જઇ રહી છે.સુશીલા શરમાઇને રુમ બહાર જવા તૈયાર થઇ ત્યારે વંદનાને બોલાવતા શશી બોલ્યો..”સાળી થવા તૈયાર છે ને? ખબર છે ને સાળી એટલે અર્ધી….”

“ઘરવાળી” બોલતા બોલતા તેણે તાળીઓ પાડી.

નીચે બધા તાળિઓનાં અવાજ્થી પ્રસનન થતા હતા.

શશીએ નીચે આવીને જીવકોર બા ને કહ્યું “શ્યામાદિ’ ને જણાવી દો અમારા બંનેની હા છે.”

ચંપક્મામા જીવકોરબાની સામે જોઇ રહ્યા…જીવકોરબા એ મસ્તક હલાવીને કહ્યું “હા…મારા છોકરાને હજી અમેરિકન હવા લાગી નથી. તે હજી માબાપનું કહ્યું માને છે.

-*

આમેય અમેરિકનો પાસે સમય ઓછો હોય તેથી એક વખત નક્કી થયા પછી ચટ મંગની અને પટ્ટ બ્યાહ્માં તેઓ માન્તા હોય છે અટવાડીયામાં શ્યામાદી અને દેવેન  અવી ગયા. અને લગ્ન તારીખ નક્કી થઇ ગઈ

સુશીલાને ફાઇનલ પરિક્ષા આપવાની હતી તેથી તે આ લગ્ન ની જલ્દી નક્કી થયેલી તારીખથી તાણ અનુભવતી હતી.અને વડીલોનાં મતે સારુ સાસરુ મળી ગયુ હવે નહી ભણો તો ચાલશે વાળી વાતો તેને ગમતી નહોંતી તેથી ધીરી બાએ જીવકોર બાને આ મુંઝવણ કહી ત્યારે શશી કહે હા. તેની વાત સાચી છે.. તેને સાસરે આવવાની બાબતે કોઇ રીવાજોનાં નામે તાણ નહીં થાય…

સુશીલાને આ વહેવાર ગમ્યો. પરિક્ષાઓ પતી અને બીજે અઠવાડીયે લગ્ન હતા. શ્યામાદિ’ આવ્યા તે દિવસે આખો દિવસ તે મુગટ સોસાયટીમાં રહી. શશી સાથે અલપ ઝલપ આંખ મિંચોલી થતી રહી એક દિવસમાં લગન ની સાડીઓ પલ્લાનાં દાગીના લેવાયા અને ધર્મ સ્થાનોમાં કંકોત્રી અને મિઠાઇ પહોંચાડાઇ

ધીરી બા રહી રહીને દ્રવતા હતા…આમ તો સુશીલા અંગ્રેજી ભણેલ છે પણ ૧૦૦૦૦ માઇલ દુર દીકરી જવાની જ્યાં ન કોઇ ઓળખાન ન કોઇ સાથી સંગી.. કેમની કાઢશે ત્યાંનાં દિવસો ત્યારે પરભુ બાપા ખુશ હતા હવે વંદના પ્રકાશ અને ઉર્મિનાં અમેરિકા જવાનાં દરવાજા ખુલી ગયા…તે દિવસે સુશીલાએ ધીરીબા ને કહ્યું બહું ચિંતા થતી હોય તો ના પાડી દઈએ…ધીરીબાએ સુશીલા સામે જોયું અને કહે “બેટા તું તારા અન્નજળ તેની સાથે લખાવીને આવી છે તેથી હવે કરી પણ શું શકાય…? આતો તું પહેલી એટલે થોડી ઓછી ઘડાઇ..તારી જગ્યાએ વંદના હોય તો ચિંતા જરાય ના હોત…”

“ભલે તો મારા બદલે વંદનાનું ગોઠવી દઇએ?”

“શુભ શુભ બોલ..સુશીલા..એનું ભાવી એ લખાવીને આવી હશે.. પણ આ માનો જીવ એટલે નબળા સંતાનો વિશે વધારે ચિંતિત રહેને?”

લગ્ન નાં આગલે દિવસે જીવકોર બેન અને શ્યામાદી’ ને લગ્ન પડવો આપવા જતી વખતે ધીરીબા ફરી રડ્યા…ત્યારે જીવકોર બા બોલ્યા.. હા થાય  મનમાં વિષાદ થાય પણ એક વાત સમજો દીકરી તો હંમેશા પારકી થાપણ..તમે એને ઘરમાં ક્યારે રાખી શક્યા છો?વળી એ એકલી ક્યાં છે? દેવેન અને શ્યામા પણ ત્યાંજ છે ને?ચિંતા ના કરશો…”

લગન પડો આપતા રીવાજ્ની વાત નીકળી ત્યારે જીવકોરબા બોલ્યા..વેવાઇ અમને તો કોઇ અપેક્ષા નથી વળી તમે જે આપશો તે તમારી દીકરી પાસે જ રહેવાનું છે તેથી નિશ્ચીંત રહેજો”

“ હું તો નિસ્ચિંત જ છું પણ આ ધણી ધણિયાણી એકલા રહેવાના તેથી થતું હતું કે શરુઆતનો થોડો સમય તમે પણ તેમની સાથે ગયા હોત તો…”

“ ના ભાઇ ના.. એમનો સંસાર એમની રીતે શરુ કરવા દો. કંઇક જરૂર હશે તો શ્યામા તો છેને?”

“ભલે પૈઠણ અને લગન પડો આપીને ધીરીબા અને પરભુ બાપા જવાની તૈયારી કરતા હતા ત્યારે નરભેશંકર ગોર બાપાએ મંત્રોચ્ચાર કર્યા .. વિધિ સહ ભેટો અને પૈઠણ લીધી અને સાસરીનું પાનેતર આપ્યુ.

બીજે દિવસે પીઠી ચોળવાની વિધિ પહેલા શશીની થવાની હતી સુશીલાને ત્યાં તૈયારી થઈ રહી હતી…મોસાળીયા અને પિતરાઇઓથી ઘર ખીલ ખીલાટ હતું ગોર મહારાજ શશીને ત્યાંથી ૯ વાગે આવી ગયા હતા..

પીઠી ચોળતા ચોળતા ધીરીબાની આંખો ફરી દ્રવતી હતી…દીકરી ચાલી પરદેશ…વંદના અને ઉર્મિ પણ આ જોઇને રડતી હતી. ગોર મહારાજ કહે કન્યાદાન માટે તૈયાર કરાતી દીકરીને જોઇ રડાય ના,. ચંદન અને હલદીનો લેપ લગાડતા આશિર્વચન આપો કે દીકરી બંને ઘરનો દીવો બને…પરભુ બાપા પણ દીકરીનાં ખીલેલા રૂપને જોઇ રહ્યા હતા…પોતાનું લોહી હતુંને…કુટુંબીઓએ મંડપ મુહર્તની થાંભલીઓ રોપી..સખીઓએ ગીત ગાયા.

ઘડીયાળ ઝડપથી ફરતી હતી તૈયાર થઈને જ્યારે સુશીલા બહાર આવી ત્યારે જાન આવી ગઈ હતી. ભારે સુરવાલ પહેરીને આવેલ  શશીકાંત સાચે જ વરરાજા તરીકે શોભતો હતો. માથે તિલક, જરકસી સાફો અને જાનૈયાઓમાં ઠંડુ પીણુ અપાતુ હતુ..સુરજ માથે ચઢતો હતો.. એર કંડીશન હૉલમાં પણ તેને માથેથી પરસેવો ટપકતો હતો.

નરભેશંકર મૉટા અવાજે દેવોને આહવાહન આપતા હતા…અને બોલ્યા “કન્યા પધરાવો સાવધાન..” ધીરીબાનાં નાનાભાઇ..યશવંત સુશીલાને બે હાથમાં ઉંચકીને મંડપમાં લાવ્યા ત્યારે દુલ્હન સ્વરૂપમાં સુશીલાને જોઇને સૌએ આનંદર્થી તેને વધાવી

વર રાજા અને કન્યાનાં પગ ધોઇ માત પિતા કહે છે મારી પારકી થાપણ! આજે સમય આવ્યો છે

તને વળાવીને અમે ઋણ મુક્ત થઈએ અને કન્યા દાન નું પૂન્ય પામીએ અને વર જેવો પૂત્ર પામીને “વરદાન” પામીએ.

નરભેરામ ગોર તેમનો પાઠ બરોબર ભજવતા હતા પણ ધુણી થી શશીની આંખમાં જલન થતી હતી અને ભારેખમ શેરવાની થી પરસેવે રેબ ઝેબ થતા હતા તેથી તેમને માટે ઉભા પંખાની વ્ય્વસ્થા કરાવી.પ્રકાશ અને ઉર્મિનાં મિત્રો બૂટ ઉપાડવામાં સફળ નીવડ્યા..લગ્ન ની ધમાચકડી ચાલુ હતી ત્યારે સપ્તપદીનાં સાત ફેરા ફરવાની પ્રથા શરુ કરી

શીવ અને પાર્વતી જેવા વરઘોડીયાને લગ્ન પ્રથાનાં મૂળમાં રહેલી શરતો સમજાવવાની શરુ કરી.

પહેલા ફેરામાં પતિ અને પત્ની એક મેકની ક્ષુધા સમગ્ર જીવન દરમ્યાન તૃપ્ત કરશે…અગ્નીમાંચોખાની આહુતિ આપી ત્યારે અજાણ્યો શશી ઓચિંતો સુશીલાનાં મનનો માણિગર બન્યો.

બીજા ફેરામાં સંસારે સાથે રહીને વિકાસ પામવાની વાત હતી. તન  અને મન થી સંપન્ન થવાની પ્રતિજ્ઞા હતી.

ત્રીજો ફેરો સંપતિનો હતો મારું અને તારુ કરવાની વાતને ત્યજી જે કંઇ છે તે આપણું છે તેને સમજથી વધારવાની પ્રતિજ્ઞા લેવાઈ..નરભેશંકર ગોરની વાતો અમેરિકન તરીકે શશીને પછાત લાગતી હતી.. તેને ગરમી લાગતી હતી અને ગોર મહારાજ્ને જલ્દી પતાવવા ઇશારો થતો હતો

ચોથે ફેરે..સુખ અને દુઃખ બંનેનું સમભાગે છે તેની પ્રતિજ્ઞા અપાતી હતી..સુખમાં અને દુઃખમાં સાથ ન છોડવાની સલાહ અપાતી હતી

પાંચમો ફેરો વંશને જાળવવા સંતાનો અને માવતરને સાચવવાની વાત આવી.નરભેશંકર મહારાજ સામે જલદી પતાવોની હિમાયત શ્યામા બેને કરી તેથી શ્રવણ અને રામનાં ઉદાહરણો ટુંકા ગયા

છઠ્ઠો ફેરો એમ સુચવતો હતો કે ગમે તે પરિસ્થિત હોય બંને એ સાથે જ રહેવાનું છે.એક મેકનું માન જાળવવાનું છે

સાતમે ફેરે સુશીલાને આગળ કરી અને કહ્યું આ ફેરો અગ્ની ની સામે લીધેલી પ્રતિજ્ઞાનો છેલ્લો ફેરો છે જે મુજબ સંસારમાં કોઇ પણ મન દુઃખ આવે છતા તે સાથે રહીને મિત્રની જેમ સંસાર નિભાવવાનો છે

શશી તેનો ભારે ડ્રેસ ઉતારી ને પંખા સામે ઉભો રહી ગયો,,,

બીજી બાજુ ભોજન શરુ થઇ ગયુ હતુ એટલે નજીકના સગા સિવાય સૌ વહાલાઓ ટેબલ ઉપર ગોઠવાઇ ગયા હતા. જીવકોર બા જોઇ રહ્યા હતા નગીન બરોબર આવાંજ હતા.. તાપ બીલકુલ ના જીરવાય.

દસેક મીનીટ નાં વિરામ પછી ડ્રેસ પહેરીને વડીલોને પગે લાગવાનું અને ગણપતિનાં સ્થાનકે પગે લાગવાની વીધી પતી. શશીને ભારે રમૂજ થતી હતી અખંડ સૌભાગ્ય વતી કહેવાનું અને વેવાઇ અને વેવાણને  મિઠાઇ ખવડાવવાની વિધિ…લગ્ન બ્રાહ્મ મુહુર્તે પુરુ થયુ..સેંથામાં સિંદુર પુરાયુ અને વરઘોડીયુ જમવા બેઠું…મસ્તી મજાક્નો દોર પત્યો અને વિદાયનો પ્રસંગ આવ્યો.. આમ જુઓ તો એક ઘરેથી નીકળીને બીજા ઘરે જવાની જ વાત છે. પણ મનથી જાણે માની નાળેથી છુટા પડતા બાળક જેટલું રડે અને ્જે વેદના થાય તે વેદના કન્યા વેઠતી હોય છે તેથી કહે છે.

“ મા તારા આંગણમાં મારું બાળપણ છોડીને જઉં છું. પણ મા તને મારા ચિત્તમાં સાથે લઈ જઉં છું..બાપુ! તારો સ્નેહ અને દુલાર મારી ઝોળીમાં લઈ જઉં છું અને મારા હાથનાં થાપા થકી કહી જઉં છું મારો કોઇ હક્ક દાવો હોય તો તે તમારો દુલાર ઉપર છે..અને આ થાપા ઝાંખા ભલે પડે પણ આપનો દુલાર ના ઘટે તેવી પ્રાર્થના કરતી જાઉં છું

અને જાનૈયા પક્ષે ઉત્સાહ ઘણો હતો તેથી ગાતા હતા

અમે ઈડરીયો ગઢ જીત્યા રે આનંદ ભયો….

સાંજે રીસેપ્શન હતું

છગામનાં કોઇ ઘર બાકી નહીં હોય જે લોકો વરઘોડીયાને આશિર્વાદ દેવા ના આવ્યું હોય…શશીને આ ખરચા ગમતા નહોંતા પણ જીવકોર બાની એક જ વાત હતી આપણે વહેવાર કર્યા હોય તે પાછા લેવાનો આ સમય છે..વળી કહેનાર કહી પણ જાય કે અમારે ઘેર આવીને ખાઇ ગયા હવે તમારે ત્યાં પ્રસંગ છે ઢીંક ખાઇને ઢીંક મારવાની છે.

રીસેપ્શનમાં ન જાણે કેટલાય જણે આવીને શુભેચ્છાઓ આપી અને સગાઇ બતાવી..પણ હસતું મોં અને શોકેસનાં પૂતળા ની જેમ ફોટો પડાવાતા રહ્યાં.

રીસેપ્શન પત્યા પછી હનીમૂન રૂમ માં જ્યારે શશી આવ્યો ત્યારે શરાબમાં ધુત્ત હતો શશીનાં આ સ્વરૂપે સુશીલા પહેલી રાત કોસતી રહી…ચંપક મામાને અને બાપાને.. આ કેવો મુરતિયો છે જે મુરતમાં જ ભાન ખોઇ બેઠો.

પરભુ બાપાનાં સપના.. પૈઠણ અને લગ્ન નાં સપ્તપદીનાં ફેરા તેને સખત આંચકો લાગ્યો હતો. તેની પરણિત જીવન નો  પહેલો દિવસ હા અને ના માં અથડાતો રહ્યો…તેનું મન તેને ના પાડતુ હતુ પણ હૈયામાં ઉંડે ઉંડે આશ હતી…તે જરુર શશીની સાથે નિભાવી લેશે….

ત્યાં ઓ ઓ કરીને શશીએ ઉલટી કરી.. રૂમ આખો ગંધાઇ ઉઠ્યો..પણ તેની નશાભરેલી આંખો ના જાગી.

સાયકોલોજી ભણેલ સુશીલા બેઉ બાજુ ઝોલા ખાતી હતી..” હા આજે આનંદમાં બહુ પી લીધી હશે…”

ધીમે રહીને તેણે શશીનાં મોજા અને બૂટ કાઢ્યા..ઉલ્ટીની ગંધાતી ચાદર દુર કરી..તેનાં કપડા બદલયા..

તેને આ બધી સાફ સફાઇ કરતા ઉબકા આવતા હતા. ત્યાં ફરીથી શશીને ઉબકો આવ્યો..તેનો અવાજ સાંભળીને શ્યામા બેને રુમ ખખડાવ્યું..

રૂમ ખોલતી વખતે શક્ય સ્વસ્થ ચહેરો રાખીને કહ્યું..” જુઓને તમારા ભાઇ.. આજે પણ આટલું પીને આવ્યા?”

દેવેને શશીને ઉંચકી ને ખુરસીમાં બેસાડ્યો કે જેથી ફરી કરેલી ઉલટી સાફ કરી શકાય.

શ્યામા માફી માંગતી હોય તેવા અવાજે બોલી “ સુશીલા માફ કરજે એને..પણ એણે આવું ન કરવું જોઇતું હતું.”

“શ્યામા બહેન! સવારનાં નરભેરામ કાકા ની સપ્તપદી પ્રતીજ્ઞાઓ રજે રજ યાદ છે તેથી આ આઘાત જીરવી શકાય છે. લગ્ન ની પહેલી રાતની આ ભેટ આખી જિંદગી ભુલાય તેવી નથી.”

દેવેને સુશીલાને કહ્યું “તમે બીજા રૂમ માં સુઈ જાવ.. તમને આ ગંધ પજવશે.”

ત્યાં જીવકોર બા અગરબત્તી લઇને આવ્યા.. શશી સામે જોયું ત્યારે તેમની આંખોમાંથી સખત ગુસ્સો ટપકતો હતો

“ ચાલ સુશીલા તું નીચે સુઇ જજે..આજનાં દિવસે આ કમભાગીયાને માફ કરી દેજે. મને  તો તારી સાથે વાત કરતાય લાજ આવે છે.”

“ બા.હવે મને શરમમાં ના નાખો. તમે બધા સુઇ જાવ અગરબત્તી છે એટલે દુર્ગંધ નહીં રહે.હું અહી જ રહીશ ફરી ઉલટી થાય કે તબિયત બગડે તેથી હું અહીંજ આ સોફા ઉપર સુઈ જઇશ.

દેવેન અને શ્યામા સુશીલાની વર્તણુંકને માનભરી રીતે જોતા હતા.

“રાતનાં બે વાગ્યા છે સવારની ફ્લાઈટ પકડવાની છે એટલે તમે થોડીક ઉંઘ કાઢી લો” સુશીલાએ બહું વિવેક પૂર્વક કહ્યું.

“ ફ્લાય તો તારે પણ થવાનુંજ છે ને ભભલડી…” શ્યામા બહેને ટહુકો કર્યો

“ નાની ભાભી તો નાની બેન છે તમે ભાભી નહીં કહો તો ચાલશે દી’.”

શશી ઉંઘરેટા અવાજમાં બોલ્યો “આઈ એમ સોરી સુશીલા..”

જીવકોરબા તાડુકીને બોલ્યા.. “ અલ્યા શશીયા તને શરમ ના આવી આજને દિવસે સુશીલા સાથે આવું કરતા?”

“માથુ ચક્કર ચક્કર થાય છે છતા જરા ઠીક લાગ્યું તો પહેલા તેની જ માફી માંગીને?”

“અમારા બધાની માફી માંગ..”દેવેને ટીખળ કરતા કહ્યું અધરાતે ઓ ઓ કરી બધાને ઉઠાડી દીધા…

સુશીલા નીચે જઈને બધા માટે કડક કૉફી લઇને આવી અને શ્યામા શશી માટે  લીંબુનું પાણી.

ઘડીયાળ નો કાંટૉ આગળ વધતો હતો.

પહેલા લીંબૂ પાણી અને પછી કોફી પીધા પછી શશીનાં ચક્ક્કર ઘટયા દેવેન તેને બાથરૂમમાં લઈ જઈને સાવર નીચે મુકી આવ્યો ત્યારે ઘડીયાળ ૪નો કાંટો બતાવતો હતો. આમેય સવરની ફ્લાઇટ પકડવા સાડા પાંચે તેઓને નીકળવાનું હતું

સુશીલા નહાવા ગઈ ત્યારે શ્યામા  જીવકોરબાને  શશીની હાજરીમાં કહેતા હતા..”છોકરી ખુબજ ગુણીયલ અને સમજુ છે તેથી આવી બેજવાબદાર વર્તણૂંકને સહી ગઈ છે. બાકી  છોકરીનું આ અપમાન કહેવાય અને તે પણ આખી જીદગી ના ભુલાય તેવું..હું હોઉં તો રોક કકળ કરીને ઘર ભેગી થઈ જઉં. જીવકોરબાએ પણ સંમતિમાં માથુ હલાવ્યું

પાંચનાં ટકોરે ડ્રાઇવર આવી ગયો હતો અને મોટી મોટી બેગો ટાટા સુમો માં મુકાવા માંડી હતી.ધીરીબા અને પરભુ બાપા શુકન કરાવવા આવી પહોંચ્યા હતા. આજે મુંબઈ અમેરિકન એમ્બસીમાં લગ્ન રજીસ્ટર કરાવવાનાં હતા.જે કરાવીને રાતની ફ્લાઈટમાં શશી દેવેન અને શ્યામા અમેરિકા જવાના હતા અને જીવકોર બા ને સુશીલા પાછા આવવાના હતા.

જમાઇ બાબુને ઢીલાં જોઇ ધીરીબા ચિંતામાં પડ્યા..” કેમ તબિયત સારી નથી?”

સુશીલા કહે..” ના બધુ સારુ છે.”. તેનું મન તેને કહેતું હતું કે શશી માનતો હતોને કે લગ્ન જીવનમાં સારો સાથી શોધવા કરતા સારો સાથી બનવું અગત્યનું છે. અને હવે તે તેનો જીવન સાથી છે.અને સપ્તપદીની શરતો મુજબ આજથી જ જીવવાનું શરું થયું છે.

મિઠાઇનાં બોક્ષ હાર તોરા અને કવર સૌને આપીને દહીં ખવડાવી હેપી બૉન્વૉયેજની શુભેચ્છાઓ આપી તેઓની કારમાં સુશીલાને લઈને નીકળ્યા..ટાટ સુમો પાછળ આવતી હતી.

ધીરીબાની ગોદમાં માથુ મૂકીને સુશીલા રડી અને બોલી “બા! કોઇકે તો પાયાનાં પથ્થર બનવું પડેને?”

“બેટા? કેમ આમ બોલે છે?”

ક્રમશઃ

Posted in સપ્તપદી ની પ્રતિજ્ઞાઓ | Leave a comment

પ્રતિલિપિ -વેબ પેજ ઉપર આ અઠવાડીયાનો ઑથર -વિજય શાહ

pratilipiમિત્રો

નીચેની લીંક ઉપર ક્લીક કરીને મારું પ્રતિલિપિ ઉપર પ્રકાશીત થયેલ કાર્ય વાંચો.. માણો અને વહેંચો

http://gu.pratilipi.com/author-of-the-week

આ લીંક મારી ૪૦ ટૂંકી વાર્તાઓ, ૧૦ કાવ્યો, ૬ વેબ કામ મેગેઝીન અને ૪ નિબંધો છે.

આભાર પ્રતિલિપિ ટીમ

આપને આમાં શું ગમ્યું અને ના ગમ્યું તે જણાવશો તો આભારી થઇશ

 

Posted in કવિતા, પ્રકીર્ણ, પ્રતિલિપિ, માહિતી, લઘુ કથા, વાર્તા, વિજય શાહ, સાહિત્ય જગત, સાહિત્ય સમાચાર | Comments Off on પ્રતિલિપિ -વેબ પેજ ઉપર આ અઠવાડીયાનો ઑથર -વિજય શાહ

નવા વર્ષે સાવ નવલા બનીએ-જીતેન્દ્ર પાઢ

us-postal-stampdiwali-stampઅમેરિકન સરકારે બહાર પાડેલી દીવાળી પોષ્ટલ સ્ટેમ્પ

(thanks  to M.R. Rangaswami and Congress Woman Tulsi Gabbard)

નવા વર્ષે  સાવ નવલા બનીએ

બસ !! ,,લોકોને ગમતા થઈએ

ચાલો કરીએ આજ પ્રતિજ્ઞા

ઘર ઘર ખુશી દીપ પ્રગટાવી

એકમેક એ સાથ હૂંફ ભેળવીએ

મન મંદિરના અંધકાર  ને

ભેદ ભાવ કટુ વિષ હટાવી

મંગલમય શરૂઆત કરીએ ,,,,

મૈત્રીભાવ ,દેશ ,વિશ્વ  પ્રેમ ને

ગગનમાં બસ ગુંજતા કરીએ

નહિ ઝુકીશુ નહિ  ડરીશું દુશ્મનોને

માત  કરતા હાક દઈને  વતન કાજ

શહિદ થયેલાં જવા વીરોને શ્રદ્ધા

સુમન ,ગૌરવ દીપ જલાવી ,,,,

સલામ વંદન  કરીએ

ફટાકડા અને આતશબાજી દૂર ફગાવી ,

અનાથ જીવતરે નવી મઝાની  આશ ઉગાડીએ

વસ્ર ,ભેટ અન્ન ,મીઠાઈ આપીએ

દિલમાં  દયા નો દીવડો  કરીને

સાચું અન્નકૂટ પર્વ ઉજવીએ

લાભ -શુભ ,લક્ષ્મી શારદા સાથે

ઉંબર પૂજી સ્નેહ સાથિયે આંગણ સજીએ

પંથ ,ભેદ ,વાડા ફગાવી,

ઉમંગોથી સંબંધ જોડીને ઉદારતાથી

હેતે મીઠાઈ ,પક્વાન દઈએ

સદ્કર્મોના નૂતન કિરણે  પ્રભુ  પ્રાર્થને

– નવ પરોઢ ને સત્કારીએ ,,ચાલો ,,

નવું વરસ નવું પરિવર્તન ,

સર્વત્ર બસ ,,,વહેતુ કરીએ ,

અખંડ જ્ઞાન સમજ દીપ પ્રકટાવી

જ્યોત પ્રકાશે જડતા જલાવી લોક હેતે

એક બીજાનાં ગમતા થઇએ —

જીતેન્દ્ર પાઢ /રાલે સિટી /નોર્થ   કેરોલિના / અમેરિકા

 

 

Posted in કાવ્ય | Comments Off on નવા વર્ષે સાવ નવલા બનીએ-જીતેન્દ્ર પાઢ

મન મોહિની-વાર્તા સંગ્રહ- રશ્મિ જાગીરદાર

Man Mohini

 Authored by Rashmi Jagirdar

List Price: $8.50
6″ x 9″ (15.24 x 22.86 cm)
Black & White on White paper
122 pages
ISBN-13: 978-1539318231 (CreateSpace-Assigned)
ISBN-10: 1539318230
BISAC: Family & Relationships / General

Man Mohini is first Short Story collection of Rashmi Jagirdar.

CreateSpace eStore: https://www.createspace.com/6618600

Posted in સાહિત્ય જગત, સાહિત્ય સમાચાર | Comments Off on મન મોહિની-વાર્તા સંગ્રહ- રશ્મિ જાગીરદાર

અન્ય શરત- નિરંજન મહેતા

Anya Sharat: Gujarati Sahiyari Navalaktha

Authored by Niranjan Mehta, Authored by Rekha Shukla, Authored by Vijay Shah, Authored by Archita Pandya, Authored by Pravina Kadakia, Authored by Prabhulal Tatariya, Authored by Rekha Patel (vinodini), Authored by Rashmi Jagirdar

List Price: $10.00
6″ x 9″ (15.24 x 22.86 cm)
Black & White on White paper
138 pages
ISBN-13: 978-1539306733 (CreateSpace-Assigned)
ISBN-10: 1539306739
BISAC: Family & Relationships / General

Niranjan Mehta is coming with his first short Story collection Anya Sharat.

CreateSpace eStore: https://www.createspace.com/6617133

Posted in સહિયારી નવલકથા, સાહિત્ય જગત, સાહિત્ય સમાચાર | Comments Off on અન્ય શરત- નિરંજન મહેતા